Verslag seminar ondernemen in de gezondheidszorg van Suriname

Meer dan vijftig (aspirant) zorgondernemers namen op zaterdag 9 april jl. in bedrijfsverzamelgebouw BINK 36 te Den Haag deel aan het seminar ‘Ondernemen in Suriname – Kansen & Mogelijkheden in de Gezondheidszorg. 

Meer dan vijftig (aspirant) zorgondernemers namen op zaterdag 9 april jl. in bedrijfsverzamelgebouw BINK 36 te Den Haag deel aan het seminar ‘Ondernemen in Suriname – Kansen & Mogelijkheden in de Gezondheidszorg. Het seminar werd georganiseerd door Stichting Collectief Overzee Suriname (COS) en Stichting SPARK in samenwerking met trainings & adviesbureau Resultaat op Maat. COS is een platform voor de Surinaamse diaspora en vervult een brugfunctie naar Suriname; SPARK en partnerorganisatie Resultaat op Maat voeren een driejarig diaspora ondernemerschaps programma Supporting Migrant Entrepreneurs uit dat gericht is op het begeleiden en ondersteunen van migranten (ondernemers) die in het land van herkomst bedrijfsactiviteiten willen ontplooien. Suriname is, mede door de relatief grote omvang van de Surinaamse gemeenschap in Nederland, een belangrijk programmaland.

 Recente zorgontwikkelingen in Suriname

In Suriname is op 9 oktober 2014 de wet Nationale Basisverzekering in werking getreden. De wet regelt een zorgvoorziening bij ziekte. Alle ingezetenen van Suriname, dus ook buitenlanders die in Suriname wonen hebben recht op de zorg die is opgenomen in het basispakket. Deze wet stelt ten aanzien van het basispakket dat iedereen verplicht is minimaal een basiszorgverzekering te hebben; iedereen is verplicht de premie voor deze verzekering te betalen en iedereen wordt geaccepteerd door de zorgverzekeraar ongeacht of er sprake is van een bestaande aandoening of ziekte. Ook thuiszorg, paramedische zorg, medische zorg en ziekenhuisopname worden door het basispakket gedekt.

Drs. Ernest F. Grep: “Surinaamse Wet Nationale Basisverzekering biedt veel kansen voor zorgondernemers in Nederland”

In het kader van de wet Nationale Basisverzekering zouden ruim 250.000 ingezetenen recht hebben op de zorg die is opgenomen in het basispakket. ‘Suriname heeft een groot tekort aan deskundig en gekwalificeerd medische personeel’ aldus keynote speaker Ernest Grep, huisarts, zorgondernemer en directeur van medisch centrum Medi Check Services (Medi Check Services heeft vestigingen in Nederland en Suriname). Er liggen dus enorme kansen voor gecertificeerde zorgverleners in Nederland die in Suriname medische zorg willen verlenen. Het gaat met name om verpleegkundigen, doktersassistenten, apothekers en apothekersassistenten, huisartsen, medisch specialisten en paramedici (zoals diëtisten en fysiotherapeuten.

Daarnaast hebben de vijf ziekenhuizen in Suriname een gezamenlijke capaciteit van 1340 ziekenhuisbedden. Dit komt neer op 31 bedden per 10.000 inwoners. De toenemende individualisering en diversiteit in de samenleving, in combinatie met de stijgende welvaart en de beschikbaarheid van informatie, leiden ertoe dat de zorgvraag verder stijgt en meer persoonsgericht wordt. De toenemende druk op de ziekenhuiscapaciteit biedt ook veel kansen voor zorgondernemers in de diaspora. Zo zouden er zogenaamde “Zelfstandige Behandel Centra (ZBC’s) opgestart kunnen worden. ZBC’s hebben medisch specialisten in dienst en beschikken, in tegenstelling tot privéklinieken, wel over een overheidsvergunning om in het basispakket verzekerde zorg te mogen bieden. Deze vergunning is beperkt tot specifieke behandelingen. Daarnaast is een randvoorwaarde dat er altijd sprake dient te zijn van een poliklinische dagopname. ZBC’s mogen net als ziekenhuizen geen winstoogmerk hebben voor wat betreft activiteiten die worden bekostigd door de basisverzekering.

Dhr. Cyril Sedney: “Zorgondernemers kunnen in Suriname de lokale en de diaspora doelgroep bedienen”

De tweede spreker, Cyril Sedney, directeur van thuiszorgorganisatie Nase Zorg benadrukte de kansen en mogelijkheden die er in Suriname liggen voor gecertificeerde zorgverleners in Nederland op gebied van thuiszorg en palliatieve zorg. Onderzoek in Suriname heeft het verband aangetoond tussen economische groei en gezondheid. In de afgelopen 15 jaar is het inkomen in Suriname aanzienlijk gestegen. Met de stijging van het inkomen is ook de levensverwachting van de Surinamers bevolking toegenomen. Uit de bevolkingsstatistieken blijkt dat de groep ouder dan 60 jaar toeneemt. Dit betekent dat de Surinaamse langzaam vergrijst.

Daarnaast hebben zorgondernemers uit de diaspora die een zorgonderneming in Suriname willen opzetten nog een andere doelgroep waar veel kansen en mogelijkheden liggen. Niet alleen “overwinteren” er jaarlijks vele ouderen uit de diaspora in Suriname, maar, aldus Cyril Sedney, zouden “veel oudere mensen graag willen remigreren naar het land van herkomst [lees: Suriname], maar durven de stap niet te zetten vanwege het feit dat het zorgaanbod in het land van herkomst niet tegemoet komt aan hun huidige of toekomstige zorgvraag.” Het opzetten van een goed gekwalificeerde zorgonderneming op gebied van thuiszorg of palliatieve zorg komt derhalve niet alleen tegemoet aan de zorgvraag van lokale Surinamers, maar ook van Surinamers die uit de diaspora geremigreerd zijn. Door het vergroten van gekwalificeerd zorgaanbod wordt de drempel voor ouderen die willen remigreren naar Suriname ook een stuk lager. Te meer daar het vaak om zorgondernemers gaat waar zij in Nederland al een zorgrelatie mee hadden.

Gecertificeerde zorgverleners die in Suriname een zorgonderneming willen starten zouden zich dus op doelgroepen in de diaspora (bestaande zorgrelaties en nieuw zorgklanten) dienen te richten alsmede op lokale doelgroepen (Surinaamse zorgvragers en zorgvragers die tijdelijk in Suriname verblijven of zijn geremigreerd ).

Drs. Stephen Deul: “Zorgprofessionals in de diaspora die in Suriname willen ondernemen zouden goed kunnen profiteren van de huidige kwaliteits- en professionaliseringsslag in Suriname”

De derde spreker, Stephen Deul, managing director van training & adviesbureau Resultaat op Maat, begeleidt en adviseert al meer dan 15 jaar migranten (ondernemers) in Nederland die een eigen bedrijf willen opzetten in het land van herkomst. Deul schetste kort de economische ontwikkeling van Suriname over de afgelopen tien jaar en bekeek Suriname hierbij op kritische wijze door “de bril van de ondernemer”. Suriname heeft de afgelopen tien jaar een enorme influx gehad van ondernemers, professionals, toeristen en studenten die zich voor korte of langere tijd in het land hebben gevestigd. Dit heeft een enorme ‘boost’ gegeven aan lokaal ondernemerschap en een stijging aan diensten en producten opgeleverd. Met de influx van Nederlanders en andere ‘westerlingen’ is tevens de aandacht voor kwaliteit en professionaliteit enorm toegenomen. In meerdere sectoren, bijvoorbeeld de kinderopvang, is er regulering in voorbereiding en worden bedrijven op last van het Bureau Openbare Gezondheidszorg (BOG) gesloten wegens onvoldoende naleving van de regels op gebied van gezondheid, hygiëne of veiligheid. Gecertificeerde zorgverleners in de diaspora kunnen via zelfstandig ondernemerschap het ontstane vacuüm opvullen met deskundige dienstverlening.

Stephen Deul gaf tevens aan dat de Surinaamse economie zich momenteel in een overgangsfase bevindt. Suriname heeft een economisch zeer sterke periode gekend. De economie bevindt zich momenteel in zwaar weer. Een belangrijke oorzaak voor de economisch mindere tijden is de daling van de wereldmarktprijzen voor grondstoffen. “Het is onduidelijk wanneer de wereldmarktprijzen voor grondstoffen weer zullen aantrekken, maar voor (zorg)ondernemers uit de diaspora is dit wellicht de beste tijd om hun (ondernemers)plannen te ontwikkelen en ten uitvoer te brengen”, lichtte Deul toe. “Grond- en vastgoedprijzen zijn aantrekkelijker, lokale partijen zijn eerder geneigd tot samenwerking met (zorg)ondernemers uit de diaspora en als zogenaamde “first movers” kunnen (zorg)ondernemers uit de diaspora zich in economisch mindere tijden een betere uitgangspositie verwerven, zodat zij optimaal kunnen profiteren wanneer de economie zich herstelt.

Diaspora Entrepreneurship Programma

Daarna besprak Stephen Deul met de deelnemers de belangrijkste factoren om in Suriname succesvol te kunnen ondernemen en legde vervolgens uit wat het diaspora ondernemerschap programma Supporting Migrant Entrepreneurs in hield.

“Het diaspora entrepreneurship programma biedt toegesneden begeleiding en financiële ondersteuning aan migranten (ondernemers) in Nederland die een eigen onderneming willen opzetten in hun land van herkomst. Ook komen migranten in aanmerking voor ondersteuning die al een bestaand bedrijf in Nederland hebben en bedrijfsactiviteiten willen ontplooien in het land herkomst. Naast Suriname behoren Ghana, Marokko, Somalië, Afghanistan en Noord-Irak (Koerdistan) tot de programmalanden. De diensten bestaan uit:

  • groepstraining op gebied van ondernemen;
  • individuele begeleiding door een business coach bij het schrijven van het ondernemingsplan;
  • deskundige begeleiding in het land van herkomst tijdens het lokaal marktonderzoek;
  • financiële ondersteuning met betrekking tot het uitvoeren van lokaal marktonderzoek;
  • bemiddeling bij het verkrijgen van startkapitaal / onder bepaalde voorwaarden kunnen ondernemers (m/v) een beroep doen op het garantiefonds van het programma
  • deskundige lokale begeleiding tot één jaar na de start van het eigen bedrijf

Business desks en netwerkborrel

Het formele deel van het seminar werd afgesloten met een business desk sessie. Deelnemers met vragen gerelateerd aan zorg in Suriname of geïnteresseerd in een vervolgafspraak konden aanschuiven aan de zorg desk met Ernest Grep en Cyril Daal; deelnemers met vragen gerelateerd aan ondernemen in Suriname of geïnteresseerd in een vervolgafspraak / deelname aan het diaspora entrepreneurship programma konden aanschuiven aan de ondernemersdesk met Stephen Deul.

Conclusie

De Surinaamse samenleving is duurzaam op zoek naar kennis, kunde en kapitaal. De ontwikkelingen binnen de zorgsector in Suriname in combinatie met de (hernieuwde) focus op de Surinaamse diaspora brengen derhalve veel kansen en mogelijkheden met zich mee voor gekwalificeerde zorgverleners in Nederland. De drie sprekers waren het er echter over eens dat een succesvolle onderneming starten in Suriname een zaak is van lange adem, die grondige voorbereiding en deskundige ondersteuning behoeft in zowel Nederland als in Suriname.

Het seminar werd onder genot van een drankje en een warm buffet afgesloten met een informele netwerkborrel.